Foto: Solfrid Sande

Door Søren Jacobsen, kleinhandelaar en medeoprichter en voorzitter van de Foreningen for Skånsomt Kystfiskeri Producentorganisation (FSK-PO)

Mijn naam is Søren en ik ben al 29 jaar visser. Het begon met een interesse in de zee en veel tijd doorbrengen met vissen met een hengel. Ik heb mijn eerste jaar op een ander vaartuig gewerkt, daarna ben ik ingeschreven als commercieel visser en kocht ik al snel mijn eigen boot; waarmee ik vandaag de dag nog steeds visserij doe.

Mijn vaartuig is slechts iets minder dan tien meter lang en ik gebruik een zachte en passieve vangstmethode. Alles wat ik vang is voor menselijke consumptie: Doversole, schelvis, turbot, brilbaars, citroensole, makreel en eetbaar krab. Ik visser in het noordelijke Øresund in de Westelijke Baltische Zee, een ongebruikelijke waterzone waar trawling verboden is en waar nog steeds veel leven te vinden is.

De visserij in Denemarken is veranderd sinds ik mijn carrière begon. De vaartuigen zijn steeds groter geworden en de visserij vindt dagelijks plaats. De grotere boten hebben de kustvisserij onderdrukt en de druk op de zee is veel groter geworden, waardoor alles uit balans raakt.

De veranderingen zijn zichtbaar in onze havens, want de grote schepen verdringen de kleine. Er blijven steeds minder kleinschalige vissersboten over. In mijn eigen gemeenschap zijn er negen actieve vaartuigen veranderd in één fulltime visser en één parttime visser, en ik heb gezien dat de teruggooi enorm is toegenomen naarmate de activiteiten zijn verschoven naar trawlers.

Mijn politieke werk begon in 2005, toen ik in het bestuur van de vissersvereniging van Gilleleje zat. Denemarken begon een systeem van overdraagbare quota in te voeren, en als kustvissers vroegen we veel vragen over wat het voor ons zou betekenen. De regering vertelde ons dat we angst zaaiden en dat het niet zou gebeuren dat grote vissersboten kleine vissersbedrijven zouden overnemen, en dat er regels zouden worden ingevoerd om dit te voorkomen.

Helaas hadden we gelijk. De regels waren zo slecht opgesteld dat grote vaartuigen de kleine vaartuigen konden overnemen. Er was wel een plafond ingesteld op het aantal quota dat een vissersvakantiehouder mocht bezitten, maar vanwege de slechte opstelling en de bijna volledige afwezigheid van toezicht konden mensen nog steeds meer hebben dan toegestaan was.

Ik heb mijn werkzaamheden voortgezet binnen de kustvisserijcommissie, die adviseerde aan het Ministerie van Voedsel, Landbouw en Visserij. In 2009 concludeerde zij dat de route die voor de Deense visserij was uitgestippeld, leidde tot de demontage van kleinschalig kustvisserij (SSCF). We ondervonden sterke tegenstand van de Deense Vissersbond, dus in 2014 richtten drie van ons, waaronder ikzelf, een vereniging op die uitsluitend bestond voor kleinschalige vissers en kustvissers, de Deense Small-Scale Fishermen’s Producer Organisation (FSK-PO in het Deens). Deze vereniging werd in 2019 een producentenorganisatie en bestaat nog steeds tot op de dag van vandaag.

Sindsdien hebben we gewerkt aan het veiligstellen van een specifieke sector voor kustvisserij op kleinschalige schaal. Zelfs met een duidelijke politieke opdracht is het nog niet zeker, omdat het systeem steeds weer vastloopt bij veranderingen. Dat is waar we voor blijven vechten en de strijd is nog niet voorbij.

We hebben een aparte sector nodig voor kleinschalige kustvissers, met eigen quota en onafhankelijke beheersing. Dit moet politiek worden bepaald en onherroepelijk zijn, zodat er een langetermijnstrategie op gebaseerd kan worden. Deze strategie moet een tienjarig plan zijn, op nationaal en EU-niveau opgesteld, met subsidies en quota voor een SSCF-sector.

De EU moet strengere eisen stellen aan de lidstaten voor kleinschalig kustvisserij en ervoor zorgen dat zij zich houden aan haar regels. De Deense politici moeten ervoor zorgen dat de besluiten die in Brussel worden genomen worden uitgevoerd, en de overheid moet begrijpen dat wat de EU en het Parlement beslissen, ook daadwerkelijk moet worden gerealiseerd. Het versterken van artikel 17 van het gemeenschappelijk visserijbeleid en de verplichte naleving daarvan door de lidstaten is een manier om dit te realiseren.

Als we dit krijgen, zie ik over tien jaar een stabiele visserij, een gezonder zeewater en zekerere quota. Ik zie hernieuwde havens, met meer toerisme en meer leven rondom.